Rola układu odpornościowego.
Nasz układ odpornościowy ma kluczowe znaczenie dla ochrony przed różnymi chorobami. Jednak w wielu przypadkach może działać nieprawidłowo, reagując niedostatecznie lub nadmiernie na rzeczywiste lub postrzegane zagrożenie. Immunologia jest dziedziną medycyny zajmującą się funkcjonowaniem układu odpornościowego, i od dawna znajduje się w samym centrum tego, co robimy w Sobi. Dlatego możemy szczycić się bogatym doświadczeniem w obszarze immunologii, zdobytym na przestrzeni wielu lat.
W obszarze immunologii dążymy do umożliwienia leczenia poważnych, wyniszczających, a nawet zagrażających życiu chorób. Dzięki naszemu zrozumieniu mechanizmów fizjologicznych, zachodzących w organizmie człowieka, możemy badać, w jaki sposób nasze istniejące produkty i testowane terapie mogą potencjalnie pomóc i znaleźć nowe zastosowania medyczne. Poszukujemy również nowych cząsteczek – kandydatów na terapie w chorobach immunologicznych na zaawansowanym etapie, a także rokujących w innych chorobach, których leczenie pozostaje niezaspokojoną potrzebą zdrowotną.
Opierając się na naszej historii udostępniania innowacyjnych terapii osobom, które ich potrzebują, kontynuujemy współpracę z pracownikami służby zdrowia, organizacjami pacjentów i innymi zainteresowanymi stronami, aby umożliwić pacjentom dostęp do naszych leków.
Interleukina-1 i choroby autoimmunologiczne
Kompleks interleukiny 1 (IL-1) to grupa cytokin prozapalnych, które odgrywają kluczową rolę w regulacji odpowiedzi immunologicznej organizmu. Wiążąc się z receptorami IL-1 znajdującymi się na komórkach, odgrywają one główną rolę w ostrych i przewlekłych reakcjach zapalnych.
Ponadto, układ IL-1 jest zaangażowany w kilka innych mechanizmów biologicznych, takich jak aktywność metaboliczna i krwiotwórcza. Poszczególne cytokiny, wchodzące w skład grupy IL-1, stają się celami terapeutycznymi w leczeniu coraz większej liczby chorób o podłożu autoimmunologicznym, w których hamowanie aktywności IL-1 może być kluczowe.
IL-1 jest między innymi ważnym czynnikiem w chorobie Stilla, rzadkiej, ogólnoustrojowej chorobie autoimmunologicznej charakteryzującej się wysoką gorączką, bólami stawów i wysypką. Podobnie, u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów obserwuje się podwyższone stężenia IL-1, które korelują z różnymi parametrami aktywności choroby.
Rodzinna gorączka śródziemnomorska (FMF) jest rzadką, dziedziczną chorobą o podłożu autoimmunologicznym. Charakteryzuje się nawracającymi epizodami gorączki, którym może towarzyszyć zapalenie stawów oraz rumieniowa wysypka. Z tych powodów choroba ta zaliczana jest do grupy gorączek nawrotowych. U osób dotkniętych FMF zazwyczaj występują nieprawidłowości w zapisie informacji genetycznej, w genie MEVF, które prowadzą do pojawiania się niekontrolowanych stanów zapalnych w organizmie. U około 90% pacjentów choroba ta ujawnia się przed 20. rokiem życia, a u 75% przed 10. rokiem życia. Epizod FMF trwa zazwyczaj od jednego do trzech dni.
CAPS (okresowe zespoły zależne od białka kriopiryny) to grupa rzadkich i potencjalnie śmiertelnych chorób o podłożu autozapalnym, charakteryzujących się nadmierną produkcją białka interleukiny 1β (IL-1β). Typowe objawy obejmują wysypkę, okresowe gorączki, bóle głowy, ogólne złe samopoczucie i bóle stawów. Najcięższe postaci CAPS to: NOMID (noworodkowa choroba wieloukładowa) i CINCA (przewlekły niemowlęcy zespół neurologiczno-skórno-stawowy).
Inhibitory Kinaz Janusowych
Inhibitory kinaz janusowych (inh JAK) to grupa celowanych syntetycznych leków modyfikujących przebieg choroby, które działają poprzez blokowanie aktywności enzymów wewnątrzkomórkowych zwanych Kinazami Janusowymi (JAK). Kinazy Janusowe przekazują sygnały dla cytokin i czynników wzrostu biorących udział w szerokim spektrum procesów komórkowych, w tym odpowiedziach zapalnych. Rodzina JAK składa się z 4 enzymów: JAK1, JAK2, JAK3, TYK2, które działając w parach fosforylują i aktywują przekaźniki sygnału i aktywatory transkrypcji (białka STAT). Ta reakcja fosforylacji moduluje ekspresję genów i funkcjonowanie komórki. JAK 1 odgrywa ważną rolę w przekazywaniu sygnałów dla cytokin prozapalnych
Wykazano skuteczność inhibitorów kinaz janusowych leczeniu chorób autoimmunologicznych takich jak: Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS) oraz Wrzodziejące Zapalenie Jelita Grubego (WZJG).
RZS (Reumatoidalne Zapalenie Stawów)
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS, gościec) jest przewlekłą chorobą układową tkanki łącznej o podłożu immunologicznym. Charakteryzuje się nieswoistym zapaleniem symetrycznym stawów, występowaniem zmian pozastawowych i powikłań układowych. Prowadzi ona do niepełnosprawności, inwalidztwa i przedwczesnej śmierci.
Przebieg RZS bywa różny pod względem dynamiki, postępu zmian destrukcyjnych i czasu, w jakim dochodzi do niepełnosprawności.
U ok 70% chorych obserwuje się przebieg postępujący z okresami zaostrzeń i względnych remisji, lecz ze stale postępującą destrukcją stawów.
U ok 15% chorych przebieg jest łagodny, z umiarkowaną aktywnością choroby, zajęciem kilku stawów i ich wolno postępującą destrukcją.
U ok 10% chorych remisje są długotrwałe, nawet kilkuletnie.
Dane historyczne wskazują, że u >70% chorych z czynnym seropozytywnym RZS zajmującym wiele stawów w ciągu 2 lat od początku choroby dochodzi do uszkodzenia stawów.
Dotychczas prawie co 4. chory wymagał wszczepienia endoprotezy dużego stawu. Po 5 latach trwania choroby zdolność do pracy traciło ok 50%, a po 10 latach – blisko 100%.
Chorzy żyją ok 7 lat krócej w porównaniu z populacją ogólną, głównie z powodu częstszego i wcześniejszego występowania chorób układu sercowo – naczyniowego (RZS przyspiesza rozwój miażdżycy), które stanowią najczęstszą przyczynę zgonu.
W przebiegu RZS może dojść do uszkodzenia narządów wewnętrznych (m.in. nerek, serca, płuc i narządu wzroku) oraz zakażeń (4 – krotnie częściej dochodzi do zakażeń gruźlicą, a 2 – krotnie częściej do zakażenia półpaścem). Zwiększa się również ryzyko wystąpienia choroby limfoproliferacyjnej i depresji.
RZS, w sposób niezależny od leczenia immunosupresyjnego, łączy się ze zwiększonym ryzykiem nowotworów, zwłaszcza chłoniaków i białaczek (2 – 3 – krotnie częściej).
WZJG (Wrzodziejące Zapalenie Jelita Grubego)
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) jest rozlanym nieswoistym procesem zapalnym błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w części przypadków do powstania owrzodzień.
WZJG należy wraz z chorobą Leśniowskiego-Crohna do grupy nieswoistych chorób zapalnych jelit o niewyjaśnionej etiologii. W etiopatogenezie tych chorób uczestniczą następujące czynniki:
- Genetyczne: rodzinne występowanie WZJG w 6-7% przypadków,
- Środowiskowe: flora bakteryjna jelit w nieswoistych chorobach zapalnych jelit różni się ilościowo i jakościowo od tej u osób zdrowych,
- Immunologiczne
WZJG jest chorobą przewlekłą, przebiegającą najczęściej pod postacią ostrych rzutów trwających kilka tygodni do kilku miesięcy, przedzielonych okresami pełnej remisji. Często trudno uchwycić przyczyny nawrotów, mogą nimi być: stres psychiczny, zmiany w sposobie odżywiania, leki przeciwbólowe (zwłaszcza NSLPZ), zakażenia jelitowe oraz innych narządów leczone antybiotykami (C. difficile i wirusem cytomegalii).
Choroba objawia się najczęściej biegunką, której towarzyszy również świeża krew. Do pozostałych symptomów chorobowych zalicza się: bóle brzucha, gorączkę, odwodnienie, niedożywienie oraz niedokrwistość.
W aktywnym zapaleniu całej okrężnicy krwawienie jest znaczne, a liczba wypróżnień może sięgać 20/dobę. U chorych ze zmianami ograniczonymi do odbytnicy rytm wypróżnień może być prawidłowy, a nawet występuje zaparcie (jedynym objawem choroby jest wówczas krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego).
W cięższych przypadkach mogą być obecne cechy odwodnienia, tachykardia, obrzęki oraz rozlana lub miejscowa bolesność uciskowa jamy brzusznej, a także gorączka.